De verslavende werking van suiker en granen

Afgelopen donderdag heb je wellicht gekeken naar de documentaire op NPO3 That Sugar Film van Damon Gameau? Daarin werd het desastreuze effect getoond van suiker en koolhydraten op de gezondheid van de mens. Al na een aantal weken meer suiker eten trad lever vervetting op. Dit betekent automatisch een toename van het cholesterol in het bloed. 

Suiker en granen zijn verslavend en ze geven je een dopamine boost waardoor je een goed gevoel krijgt. Niet voor niets dat het zo lastig is om je eetpatroon aan te passen. Het goede nieuws is dat wanneer je eenmaal weer een paar weken bent gestopt met de suikers je geen ontwenningsverschijnselen meer hebt. Je voelt je fitter en vitaler en je hersenen werken sneller.

Je kunt suiker dus gerust vergelijken met een verslaving zoals die aan sigaretten of alcohol. Tijdelijk een goed gevoel en na verloop van tijd een verlangen naar meer van die verslavende stofjes.

Naast het feit dat suiker en koolhydraten verslavend zijn en ons een goed gevoel geven kennen veel mensen het weg-eten van emoties. Wanneer je eigenlijk even niet dat rotte gevoel wilt voelen grijp je als vanzelf naar de koeken of de boterhammen met hagelslag of……

Meestal heb je niet eens door dat er een emotie vooraf gaat aan het eten van zoet voedsel. Het is wellicht ook al zo’n automatisme/gewoonte geworden. Kom je thuis van je werk dan stop je eerst als vanzelf je hand in de koektrommel.  

Herken jij jezelf in dit verhaal? Dan kan je overwegen om contact met mij op te nemen zodat we daar samen eens naar kunnen kijken. Naar die onderliggende weggestopte emoties.

We kijken met een open blik naar wat er zich in het moment aandient bij jou. Alles mag worden verwelkomd en niets hoeft te worden afgewezen. Het gaat hier om totale acceptatie waardoor je een andere blik op jezelf gaat krijgen. Als je hier meer over wilt weten, neem dan contact op met mij. (tel. 06-33437154 of gerdi@levendenwel.nl)

Vetten en Eiwitten verzadigen!

Eén van de adviezen die ik regelmatig aan mijn klanten geef is om voldoende eiwitten en vetten te nemen omdat dit zorgt voor een gevoel van verzadiging. Dit voorkomt dat je na een uur alweer trek gaat krijgen. 

Een bord havermout met melk en rozijnen is daarom geen goed idee. Alle drie vallen in de categorie koolhydraat omdat, ook met volle melk, koolhydraten in de grootste verhouding aanwezig is ten opzichte van vetten en eiwitten. Doe je er twee eetlepels amandelen bij dan is het al weer een heel ander verhaal.

Er bestaan manieren van eten waarbij je zoveel vetten eet, zo rond de 70% en bij sommige diëten nog wel meer, waardoor je lichaam continu in de vetverbranding modus staat. Het lichaam gebruikt dan als brandstof ketonen en niet glucose. Nog meer dan eiwitten zorgen vetten voor een enorm verzadigingsgevoel.

Afgelopen week heb ik mij weer eens weer wat meer verdiept in deze ketogenische voedingspatronen. Al sinds het begin van de vorige eeuw wordt een ketogeen dieet gebruikt voor epilepsie. Er lijkt ook meer bewijs te komen dat ketogene diëten goede resultaten laten zien bij neuro-degeneratieve aandoeningen zoals Alzheimer en Parkinson’s. Daarnaast worden er positieve verbeteringen gezien bij patiënten met autisme, depressie, PCOS en diabetes type 2 (ScienceDirect: 

http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2213231714000925).

Zo stuitte ik op een zeer vetrijk drankje met de naam Bulletproof koffie bedacht door Dave Asprey. Dit heb ik zelf dus ook maar eens geprobeerd afgelopen week. Niet met de ‘echte’ Bulletproof koffie maar met biologische espresso. Zwarte koffie met twee eetlepels roomboter en één eetlepel kokosolie.  Wat mij betreft niet voor herhaling vatbaar. Moeilijk weg te krijgen en je maag wordt zeker op de proef gesteld met dit goedje. Maar probeer het zelf vooral een keer uit als het je aanspreekt.

Verder las ik in het boek van Barry Groves dat vooral een zeer stevig ontbijt met vrij veel vetten je zoveel energie geeft dat je de rest van de dag niet veel trek meer hebt. Nu ontbijt ik meestal wel met de nodige eiwitten en vetten maar heb dat nog eens extra uitgebreid met meer vetten. Dit geeft zeker een zeer voldaan gevoel tot ver in de middag. Een ontbijt bijvoorbeeld van twee gebakken eieren met spek, ui en winterpostelein met daarover heen nog een klontje roomboter. Erbij gedronken: pure room (50 gram) met 100% cacao poeder en aangevuld met kokend water naar smaak en een theelepel honing erin. Zeker weten, dit is een zeer vullend ontbijt waarbij de rest van de maaltijden gedurende de dag alleen maar kleiner en lichter worden. De room kun je ook vervangen door kokosroom.

De juiste vetten zijn een belangrijk bestanddeel van een evenwichtig voedingspatroon. Ten onrechte zijn wij bang gemaakt voor vetten waardoor veel mensen hier een angst voor gekregen hebben. Ga zelf maar eens het verschil proeven van de smaak van zelfgemaakte kippen bouillon met vet en zonder vet!

Darmbacteriën van levensbelang

De Nederlandse Hartstichting publiceerde afgelopen week het bericht over een onderzoek wat aantoont dat darmbacteriën een belangrijke rol spelen bij de gezondheid van een individu. “Darmbacteriën spelen mogelijk rol bij ontstaan hart- en vaatziekten” aldus de hartstichting (https://www.hartstichting.nl/actualiteiten/darmbacterien-spelen-mogelijk-rol-bij-ontstaan-hart-en-vaatziekten). 

De conclusie van het onderzoek is dat er verband bestaat tussen darmbacteriën en de hoeveelheid bloedvetten, cholesterol en hoogte van BMI.

Darmbacteriën spelen inderdaad een zeer belangrijke rol in het al dan niet (of minder) gezond zijn van een persoon.

“Death begins in the colon”

Quote van Elie Metchnickoff (1845 - 1916)— Microbioloog en grondlegger wetenschappelijk onderzoek probiotica.

Elk volwassen mens heeft ongeveer anderhalve kilo aan bacteriën in de darm leven. Deze bacteriën spelen een zeer belangrijke rol in het beschermen van de persoon tegen ziekten. Er dient een goede balans te zijn in de hoeveelheid gezonde bacteriën en slechte bacteriën. De bacteriën die in onze darm leven zijn een afspiegeling van wat we eten en drinken. Daarnaast bepaalt de frequentie van het gebruik van antibiotica hoe gezond de darmflora eigenlijk is. Antibiotica doodt alle bacteriën in de darm - zowel de ziekmakende als de gezonde. Het is dus heel zinvol om tijdens, of direct na een antibiotica kuur extra aan te vullen met probiotica. Maar: voeding is sleutel. De beste probiotica kan niet het effect van slechte voeding op de darmbacteriën wegnemen!

Mindfulness - wat heeft het met eten te maken?

Je kunt Mindfulness toepassen terwijl je aan het eten bent. Het betekent dat je er bewust bij bent. Misschien zeg je nu: “Ja, ik ben er toch altijd bij als ik eet, hoe kan ik anders aan het eten zijn?” O ja? Is dat zo? Ga dan vanaf nu bij elke hap die je neemt je afvragen? “Wat proef ik?”, “Hoe voelt het in m’n mond?”,  “Wat ruik ik?”. Je kunt eten namelijk heel goed doen op de automatische piloot. “Hé”, constateer je op een zeker moment….”m’n bord is leeg”. Wat is er eigenlijk gebeurd in de tussentijd?  

Wanneer je Mindfulness toepast op eten dan ben je bewust en met aandacht aan het eten. Je gebruikt daarbij zoveel mogelijk zintuigen en dit oefen je bijvoorbeeld zo:

1. Ga gemakkelijk zitten met datgene voor je dat je wilt gaan eten. 
2. Je kijkt naar je eten…hoe ziet het eruit? Gaat het jou voeden of vullen?
3. Je bent stil en laat de woorden- en gedachtenstromen zo veel mogelijk voor wat het is. Eten in stilte dus! Geen tv of andere afleidingen.
4. Nu ga je eerst eens ruiken aan datgene wat je in je mond gaat stoppen. Ruikt het goed? Ruikt het überhaupt of ruikt het niet?
5. Als je nog een stapje verder wilt gaan kun je besluiten om het eten ook te gaan voelen. Je kent vast wel het spelletje waarbij je een blinddoek voor krijgt en moet raden wat het is dat je in je handen hebt? 
6. Nu ga je een klein hapje nemen en daadwerkelijk proeven. Proef en kauw voorzichtig. Hoe voelt dat in je mond? Misschien wil je je ogen even dicht doen zodat je je nog beter kunt concentreren.

Dit is slecht één voorbeeld van een Mindfulness eten oefening. Je kunt aanwezigheid toepassen op elk moment en in elke situatie. Wanneer je bij jezelf (achteraf) merkt dat je niet Mindful aan het eten was kun je die afwezigheid alsnog gaan onderzoeken. Waar was je? Wat was de rede dat je er niet bij was op dat moment? 

Wil je bovenstaande oefening eens gaan proberen? Laat je me weten wat je ervaren hebt? Zou ik leuk vinden!

Is zelfgemaakte bouillon een superfood?

Bouillon gemaakt van botten, vlees of vis is een zeer heilzaam drankje. Eeuwenlang bestond in verschillende culturen de traditie van zelf bouillon trekken. Bekende voorbeelden zijn Aziatische visbouillon of de Franse vleesbouillon. Bouillon werd in Frankrijk in de 16-e eeuw geserveerd in restaurants met de betekenis van ‘versterkend middel’. http://www.etymologiebank.nl/trefwoord/restaurant

Wie kent niet de remedie tegen griep door zelfgemaakte kippensoep te drinken? Ook arts Terry Wahls, die haar MS - Multiple Sclerose - vooral met voeding aanpakte, en daardoor vanuit de rolstoel weer op de fiets belandde, is een groot voorstander van zelf getrokken botten/graten bouillon.

Nu maken nog maar weinig mensen zelf hun bouillon. Dat is jammer want een goede bouillon maken is weinig werk; je zet het op en de tijd doet de rest. Vervolgens kun je de bouillon in porties verdelen en invriezen. 

Wanneer je zelf bouillon maakt door botten urenlang te laten trekken krijg je een zeer geneeskrachtig drankje. Alle heilzame nutriënten komen uit de botten, bindweefsel en gewrichten terecht in het water.

Wat is er zo bijzonder krachtig aan deze bouillons?

• Mineralen die makkelijk door ons lichaam opgenomen kunnen worden - denk aan calcium, fosfor, magnesium, kalium.
• Uit het taaie bindweefsel van de gewrichten lekken nutriënten in het water zoals collageen, glucosamine, chondroïtine sulfaat die uitstekend zijn voor onze gewrichten en kraakbeenweefsel. In voedingssupplementen vindt je deze stoffen ook.
• Collageen is een bestanddeel van onze huid en haren. 
• Een ander belangrijke substantie in bouillon is gelatine. Het is het doorzichtige laagje dat zich vormt wanneer de bouillon afkoelt. Gelatine is eiwitrijk en doordat gelatine hydrofiele (van water houdende) eigenschappen heeft trekt het de spijsverteringssappen juist aan. Dit bevordert dus de spijsvertering. 
• Visbouillon gemaakt van viskoppen en graten lekken jodium maar ook schildklier hormonen en schildklier nutriënten (uit de kop) in het bouillon water. 

Kortom, je doet jezelf en je gezondheid een groot plezier wanneer je bouillon tot dagelijkse kost gaat maken. Van zelfgemaakt bouillon kun je heerlijke soepen maken. 

Maaltijd plannen tips

Wanneer je gezond gaat eten betekent dit in de praktijk veel veranderingen.

Je haalt de boodschappen ergens anders, je gebruikt andere ingrediënten en recepten, en je maaltijden zien er anders uit dan wat je gewend was.

Het helpt wanneer je van te voren een weekschema maakt zodat je al precies weet wat je gaat eten die week. Aan de hand daarvan maak je de boodschappenlijst.  Drie tips om het nieuwe eten wat gemakkelijker te maken.

Kook een aantal maaltijden elke week in extra grote hoeveelheden.

Michael Pollan beschrijft in zijn boek ‘Pleidooi voor Echt Eten’  in geuren en kleuren hoe hij regelmatig in de weekenden heerlijke maaltijden aan het bereiden is voor de rest van de week.

 De maaltijden die zich hier vooral goed voor lenen zijn soepen, curry’s en stoofpotten. Gebruik voor de bouillon zelfgemaakt vlees/botten bouillon.  Een hele gebraden kip kan afhankelijk van het aantal personen ook meerdere keren genuttigd worden. Maak een grote hoeveelheid en vries een deel daarvan in, in hapklare porties.

2.   Basisboodschappen lijst.

Zorg dat je een basisboodschappen lijst maakt die je steeds kunt raadplegen elke keer wanneer je weer gaat boodschappen halen. Daar staan dingen op zoals kokosolie, olijfolie, kruiden die je regelmatig gebruikt, tomaten uit blik enz.

3.    Nieuwe recepten.

Bij een nieuwe manier van eten horen ook andere recepten. Neem 1 x per week de tijd om een aantal recepten op te zoeken die je de komende week gaat uitproberen. Kies niet meer dan 2 à 3 nieuwe recepten per keer. Teveel nieuwe recepten kan ervoor zorgen dat je snel plezier verliest in uitproberen van nieuwe dingen.

Appel- of peervormig?

Misschien heeft u daar wel eens over gelezen of gehoord? De vorm van uw lijf heeft een effect op de gezondheidsrisico’s. Wanneer u vooral vet opslaat rond de middel dan is dit een teken van minder gevoeligheid voor insuline. U kunt dit heel eenvoudig zelf bereken. Meet de omvang van uw middel (het smalste punt) en meet vervolgens de omvang van uw heupen (het breedste punt). Dit kunnen zowel mannen als vrouwen doen! Bereken nu uw taille-heup ratio door de omtrek van de heupen te delen door de taille omtrek (dus taille-omtrek ÷ heup-omtrek)

Voor vrouwen:

Waneer de uitkomst groter is dan 0,8 dan bent u appelvormig en heeft u een verhoogd gezondheidsrisico. Wanneer het kleiner is dan 0,8 bent u peervormig.

Voor mannen:

Waneer de uitkomst groter is dan 0,95 dan bent u appelvormig en heeft u een verhoogd gezondheidsrisico. Wanneer het kleiner is dan 0,95 bent u peervormig.

Appelvormig zijn, betekent niet automatisch dat u overgewicht heeft.

Een appelvorm is één van de symptomen die horen bij het Metabool Syndroom (ook Syndroom X genoemd). Het Metabool Syndroom is niet een ziekte maar het is een cluster van kenmerken die een verhoogd risico vormen voor het krijgen van hart- en vaatziekten en diabetes.

Andere kenmerken van het Metabool Syndroom zijn: overgewicht, hoge bloeddruk, insuline resistentie(een verminderd vermogen van het lichaam om glucose effectief te gebruiken), te hoog LDL cholesterol, te veel bloedvetten (triglyceriden), verhoogde nuchtere bloedsuikerspiegel. Bij het voldoen aan minstens twee symptomen lijdt u aan het Metabool Syndroom en loopt u een gezondheidsrisico. Stress, voeding en nutriënten tekorten dragen in belangrijke mate bij aan het ontstaan van het Metabool Syndroom. Gelukkig kunt u daar zelf iets aan doen en wij helpen u daar graag bij.

Wanneer u wilt weten of u aan de criteria voor Metabool Syndroom voldoet kunt u een afspraak maken met ons. Sinds oktober werk ik samen met integraal arts Mevr. A. Ewalts in Amersfoort.

http://www.natuurarts-ewalts.nl/over-ons/

Verzadigde vetten veroorzaken geen hart- en vaatziektes.

Nog steeds verkondigt de Nederlandse Hartstichting, gesponsord door Unilever (net als het voedingscentrum) dat minder consumptie van verzadigde vetten en cholesterol de kans op hart- en vaatziekten vermindert.  (https://www.hartstichting.nl/gezond-leven/gezond-eten)

Steeds vaker echter komen er tegengeluiden in de media die deze mythe onderuit halen. Zo verscheen recent in Time Magazine van 23 juni 2014 het artikel ‘Eat Butter - Scientists labeled fat the enemy. Why they were wrong’ door Bryan Walsh.(http://time.com/2863227/ending-the-war-on-fat/)

Dit artikel legt uit waarom de mythe ‘verzadigde vetten veroorzaken hart- en vaatziekten’ geen grond heeft.

De wetenschapper Ancel Keys begon met de hypothese in 1953 dat hart- en vaatziekten veroorzaakt worden door teveel vet in de voeding. Hij werd door andere wetenschappers erg bekritiseerd en daarom besloot hij de Zeven Landen Studie uit te voeren. Hij wilde nagaan of verschillen in het vóórkomen van coronaire hartziekten een relatie hadden met de consumptie van verzadigde vetten.

Key’s onderzoek echter bevatte veel fouten. Hij was selectief in het kiezen van welke data meetelde en zo liet hij bijvoorbeeld West-Duitsland en Frankrijk, die een hoge consumptie van verzadigd vet hadden maar een lage prevalentie van hart- en vaatziekten, buiten beschouwing.  Ook werden er geen andere factoren in ogenschouw genomen zoals de consumptie van suiker en roken.  

Wat zegt ons gezond verstand? Waarom zou voedsel, zoals het in de natuur voorkomt ons ziek maken?  Zo bevatten eieren en vlees van beesten die een goed leven hebben gehad, met de juiste natuurlijke voeding, veel essentiële voedingsstoffen die wij als mens hard nodig hebben.

Niet zo natuurlijk zijn mens-gemaakte transvetten.  Transvetten zijn vetten die worden gevormd wanneer plantaardige oliën uitharden. Deze kun je beter vermijden. Transvetten zitten veel in bewerkte voeding zoals koek, chips of gebak maar ook in margarine en pizza bodems. Dit zijn onnatuurlijke vetten waar ons lichaam geen raad mee weet. Kijk maar eens op de verpakkingen wanneer je in de winkel bent. Ze heten ‘plantaardige vetten of oliën’. Ze klinken onschuldig ‘plantaardig is toch juist goed?’ Nee, dit zijn allemaal bewerkte plantaardige, gehydrogeneerde vetten die schadelijk voor het lichaam zijn. 

Voor meer informatie zie ook: 

http://www.zoeharcombe.com/the-knowledge/saturated-fat-does-not-cause-heart-disease/

http://www.bol.com/nl/p/feiten-fabels-over-cholesterol-cholesterolverlagende-medicijnen/1001004011273999/

Omega-3 vetten: essentieel voor onder meer het brein.

Al in een eerder blog heb ik geschreven dat omega-3 vetten essentieel voor ons lichaam zijn en dat we ze uit onze voeding nodig hebben. Omega-3 vetten zijn een groep van vetzuren die vaak afgekort worden onder hun Engelse naam.

LNA - Alfa-linoleenzuur

DHA - Docosahexaeenzuur

EPA - Eicosapentaeenzuur

LNA wordt verkregen uit plantaardige voeding. Een rijke bron is bijvoorbeeld lijnzaad. DHA en EPA komen voor in vette vis zoals zalm, sardientjes, makreel en forel.

EPA en DHA kunnen door het lichaam gemaakt worden uit LNA vetzuren mits er voldoende andere essentiële nutriënten aanwezig zijn zoals magnesium, zink, diverse B vitamines en bepaalde enzymen. Er bestaat een vermoeden dat bij veel mensen het lichaam niet goed in staat is deze conversie van LNA naar EPA en DHA uit te voeren. 

Hierdoor ontstaat in het lichaam een tekort aan deze zeer belangrijke vetzuren EPA en DHA. Deze twee vetzuren zijn absoluut noodzakelijk voor normale hersenfunctie, voor het zenuwstelsel, voor de aanmaak van hormonen, voor de ogen en voor alle celstructuren in het lichaam. Te weinig van deze vetten maken de cellen rigide waardoor voedingsstoffen het celmembraan moeilijker kunnen passeren...... Met alle gevolgen van dien........

Omega-3 vetten zijn één van de belangrijke voedingsstoffen die invloed hebben op het gedrag van kinderen (en volwassenen). 

Op 11 juni geef ik een lezing in Bussum over de relatie tussen voeding en het gedrag van kinderen. Zie ook mijn nieuwsbericht hierover: http://www.levendenwel.nl/public/news/

Heb je belangstelling? Meld je aan voor de lezing en email mij: gerdi@levendenwel.nl.

Magnesium: een chronisch tekort?

Magnesium is een essentieel mineraal in ons lichaam en tekorten komen veel voor. 

Dit komt door verarming van de bodem maar ook omdat we zoveel geraffineerde voeding tot ons nemen. Verder heeft de farmacoloog Jean-Georges Henrotte aangetoond dat 18% van de mensheid een minder goede celopname van magnesium bezit, daardoor eerder gevoelig is voor stress en zodoende een verhoogd magnesiumverbruik heeft.

Magnesium is nodig voor veel lichaamsprocessen zoals de werking van het zenuwstelsel, hartspieren en andere spieren maar ook voor de productie van hormonen. Magnesium ontspant en het helpt bij slaapstoornissen. 

Magnesium kan heel effectief zijn bij rusteloze, hyperactieve kinderen. Vaak zal behalve Magnesium ook vitamine B6 nodig zijn omdat beiden een belangrijke rol spelen bij de overdracht van zenuwprikkels en de synthese van neurotransmitters.

In het boek over Magnesium van kinderarts Dr. Marianne Mousain-Bosc staan veel voorbeelden over de helende werking van suppletie met Magnesium.  Ik citeer uit haar boek ‘Magnesium dé oplossing voor gedragsstoornissen en vele andere aandoeningen ADHD, Autisme, Epilepsie, Depressie’:

“Nicolas: bevestiging van de metabole oorsprong van hyperactiviteit (ADHD).

Nicolas kwam begin 2007 bij mij op consult toen hij 17 jaar oud was. Vanaf zijn eerste levensjaren slaapt hij onrustig, huilt veel, is overgevoelig, angstig, buitengewoon prikkelbaar, enigszins agressief en heeft een spraakachterstand.......Ook lijdt hij aan dyslexie. De diagnose ‘hyperactief’ wordt gesteld. Drie jaar lang krijgt hij psychostimulerende middelen (methylfenidaat of Ritalin) voorgeschreven. 

....Nicolas kan een gehaltebepaling (van magnesium) laten uitvoeren. Inderdaad, al deze klinische verschijnselen zijn van metabole oorsprong. Het gehalte aan erytrocytair magnesium, calciemie en geïoniseerd calcium is sterk verlaagd, hetgeen de diagnose bevestigt. De familie besluit direct de behandeling met psychostimulerende middelen te beeïndigen. Het vervolgens toegediende magnesium heeft spectaculair resultaat: binnen een paar weken is Nicolas een stuk rustiger, zelfverzekerder en opgewekter. In de klas kan hij zich beter concentreren en zijn schoolresultaten gaan in vier maanden zodanig vooruit dat hij aan het eind van het schooljaar door de klasseraad wordt geprezen.”

Wederom is dit een voorbeeld van de relatie tussen voeding, tekorten daarvan en de invloed daarvan op het gedrag. 

Oxaalzuur.......kun je dat eten?

Jazeker!!  Oxaalzuur is een natuurlijk component dat in kleine hoeveelheden in planten en plantaardig voedsel voorkomt. Echter, een aantal groentes bevatten beduidend meer oxaalzuur zoals spinazie, rabarber en snijbiet. Het koken/stomen van deze groentes vermindert de hoeveelheid oxaalzuur enigszins. Oxaalzuur bind zich aan verschillende mineralen zoals calcium, ijzer, kalium en magnesium. Zo zou een ijzertekort kunnen ontstaan.

Normaal gesproken heeft het lichaam geen problemen met deze kleine hoeveelheden oxaalzuur en zal deze afgescheiden worden via de urine.  Het lichaam is niet in staat om veel oxaalzuur te absorberen.  Oxaalzuur kan met name de keel of de nieren irriteren.

Wanneer iemand nierstenen heeft bestaan deze in veel gevallen uit calciumoxalaat. Ze zijn scherp en kunnen veel last en pijn veroorzaken (zie ook de foto). Het kan wenselijk zijn om een voedingspatroon aan te nemen waarbij zeer weinig oxaalzuur wordt geconsumeerd. 

Het dient echter wel langzaam afgebouwd te worden omdat het lichaam zich ook langzaamaan zal moeten ontdoen van het overtollige oxaalzuur. Het GAPS dieet is daar een goede keuze voor.

Gezondheidsproblemen die te maken kunnen hebben met een teveel aan oxaalzuur zijn:

bedplassen, gewrichtspijn, vaak urineren, zanderige ontlasting, oog pijn. 

Een aantal condities die aanzienlijk kunnen verbeteren bij een dieet dat weinig oxaalzuur bevat:

• autisme spectrum
• fibromyalgie
• chronische vermoeidheid
• chronische Candida infectie
• schildklier problemen
• Nierstenen, pijn nieren
• vulvodynie
• taaislijmziekte (cystische fibrose)

Wanneer je meer wilt weten hierover, neem dan contact met mij op per mail info@levendenwel.nl of per telefoon 06-33437154.

Het belang van voldoende maagzuur.

Voldoende maagzuur zorgt ervoor dat eiwitten goed kunnen worden afgebroken. Eiwitten zijn relatief grote moleculen die prima oplossen in de maag waar de zuurgraad een pH van tussen de 1.2 en 3 moet hebben. Dit deel van het lichaam is het meest zure, en het gevormde zoutzuur lost de eiwitten op. Als de eiwitten niet goed worden afgebroken komen deze moleculen half verteerd of onverteerd in het spijsvertering kanaal terecht waar ze voor allerlei ellende kunnen zorgen. Denk hierbij aan gasvorming, opgeblazen gevoel maar ook indigestie. Wat er gebeurt in de darmen is een fermentatie proces oftewel anaerobe gisting.  

Melkzuurfermentatie buiten het lichaam is prima. Denk hierbij bijvoorbeeld aan yoghurt, kefir, zuurkool of zuurdesembrood. Maar in het lichaam wil je dit zo veel mogelijk voorkomen. Fermentatie in het lichaam hindert de toevoer en opname van zuurstof naar de cellen waardoor ze uiteindelijk in kankercellen kunnen veranderen. 

Wat kun je hier doen om de maagzuur productie te verbeteren?

1. Eet zuren zoals bijvoorbeeld appelazijn, citroen maar ook de hier bovengenoemde gefermenteerde voeding zoals zuurkool, volle yoghurt (ook bijv, van geit of schaap) of zuurdesembrood bij voorkeur niet gemaakt van tarwe. 
2. Drink niet tijdens de maaltijd. Dit verdunt het maagzuur.
3. Vermijd suikers, zetmeel, tarwe, gefrituurd eten....... 
4. Vermijd stress. Stress heeft een negatieve invloed op de bijnieren en kan deze verzwakken waardoor er minder maagzuur geproduceerd kan worden.
5. Zout bestaat uit natrium en chloride en beiden zijn nodig voor de productie van maagzuur. Gebruik hoogwaardig zout zoals Himalaya zout of Keltisch zeezout.

Wat kun je doen om het immuunsysteem een handje te helpen?

Het begint al echt flink koud te worden. In de winter brengen we minder tijd buiten door en hebben we vaker last van griep en virussen. 

Gelukkig zijn er een aantal dingen die we kunnen doen om ons afweersysteem te helpen, en ons energie niveau op peil te houden. 

1) Drink voldoende water;

We weten het vaak wel, maar in de praktijk blijkt dit toch lastig te zijn.....voldoende water op een dag drinken. Dit kan ook in de vorm van kruidenthee of verse gember thee.  Zet elke ochtend twee liter water klaar voor de hele dag.

Neem geen frisdranken. Frisdranken, ook de zogenaamde ‘light’ versies bevatten suiker of zoetstoffen en in koolzuur (prik) zitten veel fosfaten. Fosfaten in frisdranken kunnen botverlies en tandbederf bevorderen doordat onbalans ontstaat tussen de hoeveelheid fosfaten en calcium in het lichaam.

2) Een paar immuun boosters;

• Zoete aardappelen zijn een bom van vitamine A en antioxidanten. Koken of stomen en daarna pureren met een klontje roomboter (of olijfolie) en wat kaneel. Het vet bevordert de opname van de vitamine A. 
• Kaneel heeft een schimmel- en bacteriewerende werking. Vul een mok met kokend water en voeg twee theelepels honing, sap van een citroen of limoen en een kaneelstokje toe. Laat dit tien minuten trekken en verwijder het kaneelstokje. Een verwarmend drankje.
• Zorg dat je altijd een peterselie plantje voor het raam hebt staan. Peterselie bevat zowel veel vitamine A en C als magnesium. Verder is peterselie een rijke bron van chlorofyl; het pigment dat de plant zijn groene kleur geeft. Knip dagelijks een paar takjes af en eet dit bij de warme maaltijd.

3) Maak gebruik van de zon;

Wanneer de zon schijnt, ga dan met je ogen dicht (geen zonnebril of gewone bril) met je gezicht in de zon zitten gedurende zo’n 20-30 minuten. Dit bevordert de aanmaak van serotonine dat een ‘goed gevoel’ geeft.  Een tekort aan licht in de winter kan bijdragen tot winterdepressie. Het zonlicht bevordert de aanmaak van vitamine D, zelfs in de winter. Vitamine D is essentieel voor ons immuunsysteem.

Pijnlijke gewrichten - hoe kan voeding je helpen?

Er bestaan vele chronische aandoeningen waarbij de gewrichten langzaamaan beschadigen en in beweeglijkheid afnemen. De belangrijkste en grootste groepen zijn artrose met ongeveer 1,1 miljoen mensen en ontstekingsreuma met zo’n 420.000 mensen(bron: www.reumafonds.nl).

(Gerelateerde aandoeningen zijn bijvoorbeeld fibromyalgie, jicht, lupus, ziekte van Lyme, bursitis, spondylitis etc maar ook hernia van de rug waarbij de kwaliteit en kwantiteit van het kraakbeen afneemt)

Artrose is niet een ‘normaal’ slijtage proces zoals vaak wordt gedacht, maar een reumatische aandoening waarbij het kraakbeen in kwaliteit achteruitgaat en dunner en zachter wordt. Het komt bij vrouwen bijna tweemaal zo vaak voor als bij mannen.

Reumatoïde artritis (ontstekingsreuma) is een auto-immuunziekte waarbij het immuunsysteem het eigen kraakbeen en de gewrichten aantast.

Een belangrijk verschil tussen artrose en reumatoïde artritis is dat artrose vaak als eerste de grotere gewrichten aantast zoals de heupen en knieën en bij reumatoïde artritis worden veelal eerst de kleinere gewrichten zoals de vingers aangetast. 

Gelukkig kun je aan deze aandoeningen zelf ook nog het één en ander doen want onze voeding en levensstijl hebben op deze aandoeningen veel invloed.

Zo is het een misverstand om te denken dat bewegen bijdraagt aan het ontstaan van deze aandoeningen. Het tegendeel is waar; regelmatige beweging kan helpen om deze aandoeningen te voorkomen en houdt de botten sterk en de gewrichten soepel. 

Hier volgt een aantal suggesties die een positief effect kunnen hebben op je gewrichten:

• Verminderen van zuurvormend voedsel zoals rood vlees, overmatige inname van zuivel, gefrituurd eten, suiker en geraffineerde producten kan bijdragen tot afname van klachten.
• Citrus, zoals sinaasappels of het sap daarvan kunnen klachten verergeren.
• Vermijd de nachtschade familie: tomaten, aardappels, paprika en aubergine -> zij bevatten een alkaloïde met de naam solanine, en dit veroorzaakt bij een aantal mensen ontstekingsreacties aan de gewrichten die pijn als gevolg hebben.
• Bromelaïne - is een enzym dat voorkomt in ananas en heeft een sterke anti-ontstekingswerking. Ook verkrijgbaar als supplement. Helpt trouwens ook bij de vertering van eiwitten/proteïnen wanneer een paar stukjes voor de maaltijd worden gegeten.
• Een goede spijsvertering is cruciaal want voedsel dat niet goed verteert, kan leiden tot ontstekingsreacties in het lichaam. Een eliminatiedieet waarbij een voedingsdagboek en symptomen worden bijgehouden kan veel verheldering geven over eventuele voedsel intoleranties.
• Gember, kurkuma en boswellia hebben een sterke anti-ontstekingswerking.
• Glucosamine is een natuurlijk voorkomend aminosuiker dat in grote hoeveelheden wordt aangetroffen in kraakbeen, pezen en ligamenten. Om die reden werkt glucosamine erg goed als supplement bij deze aandoeningen. De beste supplementen bevatten een combinatie van glucosamine met MSM, een zwavelverbinding en vaak nog andere nutriënten. 
• Drink voldoende water; hiermee worden opgehoopte afvalstoffen regelmatig afgevoerd; het reinigt de binnenkant van je lichaam.
• Gebruik voldoende essentiële vetzuren - vetzuren die het lichaam zelf niet kan maken - zij hebben een sterke anti-ontstekingswerking. 

Hoe meer zaken t.a.v. levensstijl en voeding worden aangepakt, hoe meer resultaat je kunt verwachten.  Daarmee bedoel ik bijvoorbeeld dat wanneer je alleen de supplementen slikt zonder ook je voedingspatroon aan te pakken je niet kunt rekenen op een optimaal resultaat.

Uiteraard help ik je graag om een persoonlijk plan van aanpak te maken wanneer je zelf met deze aandoeningen te maken hebt. Wanneer je iemand kent die graag deze informatie zou willen lezen, stuur dan vooral de link door.

Lijnen in 2013!

Hoe gaat het met je Goede Voornemens voor dit jaar?  Wanneer afvallen er één van was, lees dan verder. Was, of is het moeilijker dan je dacht?  Wat zou het toch mooi zijn als je nooit meer op dieet hoeft. 

Mijns inziens zou dat ook niet hoeven wanneer je vooral ‘echt’ eten kiest. Geen samengestelde fabrieksproducten.

Er zijn oorzaken die kunnen leiden tot overgewicht. Ik geloof absoluut niet dat het hebben van overgewicht heeft te maken met ‘geen ruggengraat hebben’ of ‘een zwakke wil hebben’. Voor veel mensen met overgewicht is de wens om dit gewicht kwijt te raken iets wat hen dagelijks bezighoudt. Vanaf het moment van wakker worden tot aan het moment van naar bed gaan. Hoe kan het dan, dat we toch alles blijven eten wat in onze buurt komt?

Ik heb dit zelf meegemaakt toen ik een aantal jaren als au-pair in New Jersey woonde en werkte. Binnen een jaar zat ik op een gewicht van ruim 70 kilo. Iets wat ik nog nooit eerder had meegemaakt.  Mijn normale gewicht was altijd  zo’n 58 kilo geweest. Het andere eten zal zeker meegeholpen hebben. Amerika heeft niet voor niets het grootste obesitas probleem van de wereld. Maar wat ik ook merkte, is dat ik tegen mijn wil/zin mij volpropte met ongezonde koolhydraten; pancake’s, donuts maar ook klef brood of diverse soorten ontbijt cereals. Het was een onbedwingbare drang die mijn wil leek uit te schakelen. En tegelijkertijd voelde ik me ook zeer slecht over deze extra kilo’s.

Inmiddels is het vele jaren later en gelukkig ook vele kilo’s minder. Wat mijn tien weken durende online-afvallen programma onderzoekt, zijn de onderliggende oorzaken van het hebben van overgewicht. Wat zorgt ervoor dat die drang zo sterk is? Of waarom val ik niet af terwijl ik bijna niets eet en al helemaal niet snoep? Gedurende deze tien weken ga je dagelijks in het dagboek opschrijven wat je eet en drinkt. Hierdoor wordt zichtbaar wat je dagelijks nuttigt maar ook hoe je je voelt. De invloed die voeding/drank op je welbevinden hebben worden zo inzichtelijk gemaakt. 

Het online-afvallen programma begint met een eerste fase van vijf dagen waarin een aantal voedingsgroepen niet in voorkomen. Deze startfase is van belang omdat het direct een aantal onderliggende oorzaken van ‘moeizaam gewichtsverlies’ aanpakt.  

Aan de orde komen onderwerpen als bloedsuikerbalans, spijsverteringsproblemen, voedsel intoleranties, Candida en de rol van hormonen en essentiële voedingsstoffen.

En nee, alsjeblieft, we gaan geen calorieën tellen. Meer daarover in mijn vorige blog.

Mijn programma is vanaf 28 januari daadwerkelijk online. De eerste groep kan rekenen op een fikse korting op de normale prijs van 300€.  Je kunt je opgeven door ‘INSCHRIJVEN’ te kiezen op mijn homepage (http://www.levendenwel.nl/public/signup). Kies een startdatum van 28 januari of later.  

Caloriearme diëten werken niet

De wijdverbreide calorieën theorie.

Wat is eigenlijk een calorie? Een calorie is een manier om energie te meten.

Eén calorie is de hoeveelheid energie die nodig is om 1 gram zuiver water 1 graad Celsius te verwarmen. De hoeveelheid calorieën die er in een bepaald voedingsmiddel zitten drukken dus de potentiële energie uit van dat produkt. Tegenwoordig wordt vaak de kilocalorie (kcal) gebruikt en dit is de hoeveelheid energie die nodig is om 1 kg water 1 graad Celsius te verwarmen.  Volgens het Voedingscentrum ligt de energiebehoefte van mannen tussen de 30 en 50 jaar met een inactieve leefstijl rond de 2500 kilocalorieën per dag en vrouwen van die leeftijd met dezelfde inactieve leefstijl hebben gemiddeld 2000 kilocalorieën nodig. De diverse voedingsstoffen leveren een verschillende hoeveelheid energie:

1 gram vet levert 9 kcal

1 gram koolhydraten levert 4 kcal

1 gram eiwit levert 4 kcal

De redenering van caloriearme diëten is dat wanneer je minder calorieën eet dan je verbrand je dus gewicht verliest. 

Het Voedingscentrum zegt hierover: “ Voor het verbranden van 1 kilo lichaamsgewicht moet je ongeveer 7000 kilocalorieën verbranden.”

Volgens deze redenering moeten we dus 7000 kcal minder eten als we 1 kilo gewicht willen kwijtraken. 

Er wordt niet gekeken door welk voeding deze calorieën geleverd want de redenering is : “een calorie is een calorie”. Dit zegt het Voedingscentrum daarover:

“Voor het gewicht maakt het geen verschil welke voedingsstoffen de calorieën leveren: elke calorie telt”.

In de online-folder van de Nederlandse Obesitas Kliniek vond ik dit: “Uw caloriebalans is in orde als u evenveel calorieën opneemt (eet) als de calorieën die uw lichaam verbruikt voor warmte en energie (arbeid).Het overschot aan calorieën wordt opgestapeld in de vorm van vet. Indien het aantal calorieën dat u verbruikt tijdens inspanningen groter is dan het aantal calorieën dat u via het voedsel binnenkrijgt, dan zal overtollig vet verdwijnen. Dit betekent dat ofwel minder voedsel, ofwel meer inspanning (of beiden) zal resulteren in gewichtsverlies.”

Klopt deze theorie?

De calorieën theorie zegt dus “een calorie is een calorie” en of dit van een koolhydraat, vet, of eiwit komt maakt niet uit bij gewichtsbeheersing. Verder zegt de theorie dat je minder calorieën zult moeten eten dan je verbrand als je wilt afvallen. Caloriearme diëten zullen vaak weinig vetten bevatten omdat die meer kcal hebben dan koolhydraten en eiwitten. In onze vet-fobisch gemaakte maatschappij lijkt dit voor velen ongetwijfeld een voordeel te zijn (maar dat voor een ander blog.....).

Het is echter zo dat het lichaam deze verschillende macronutriënten elk op een specifieke manier verwerkt die wel degelijk invloed hebben op gewichtsbeheersing. Zie ook bijvoorbeeld de studie van Ebbeling en Ludwig hierover (http://news.harvard.edu/gazette/story/2012/06/when-a-calorie-is-not-just-a-calorie/).

Mensen vertellen dat ze minder moeten eten wanneer ze gewicht willen verliezen doet een beroep op de wilskracht van een persoon en gaat voorbij aan het feit dat snelle koolhydraten uit bewerkt voedsel de eetlust en ‘zoete trek’ stimuleren.  Echter, kwaliteits-voedsel die veel vetten en eiwitten bevatten, en verse groentes zullen gewichtsverlies stimuleren zelfs wanneer ze meer calorieën bevatten dan een caloriearme maaltijd.

Wellicht heb je zelf ook ervaring met het volgen van caloriearme diëten en het niet verdwijnen van de beloofde overtollige kilo’s. Caloriearme diëten resulteren vaak in eerste instantie wel in gewichtsverlies maar daarna past het lichaam zich aan, de stofwisseling vertraagt enorm, en er wordt geen of nauwelijks meer gewicht verloren. Andere veelvoorkomende verschijnselen bij calorie-restrictie zijn: lusteloosheid, weinig energie, depressie, hongerig en geobsedeerd zijn door eten. Dat is wat er gebeurd wanneer we minder energie tot ons nemen dan we nodig hebben. Bij caloriearme diëten slaat het lichaam vet op en verbruikt spierweefsel om aan energie te komen. Dit is precies het tegenovergestelde van wat je wilt bereiken want evenredig wordt de stofwisseling vertraagt.  Hoe meer spierweefsel je hebt, hoe sneller je stofwisseling is.

Calorieën tellen is dus geen goede manier om gewichtsverlies te bewerkstelligen. Wat wel werkt ben ik aan het beschrijven in mijn Online Afval Programma wat naar verwachting begin 2013 ‘live’ zal gaan. 

Wel of niet detoxen?

Regelmatig krijg ik de vraag of detoxen (ontgiften) een goed idee is. In mijn opinie kan een detox-kuur een geweldige stimulans zijn om weer zo gezond mogelijk te gaan eten en leven.  Klachten en symptomen waar mensen al langere tijd last van hebben kunnen verdwijnen wanneer ze een detox doen. Dit stimuleert om blijvend betere keuzes te maken voor de voeding en soms ook voor wat betreft de omgeving. Het ‘goed voelen’ wat bereikt werd gedurende de detox, soms na een eerste paar dagen echt rot voelen, kan helpen om blijvende veranderingen door te voeren.  

Wanneer we meer toxische stoffen krijgen aangeboden (door lucht, voedsel, water) dan ons lichaam onschadelijk kan maken, accumuleren we deze stoffen in lichaamsweefsel en organen. Vaak kun je aan symptomen herkennen wanneer er sprake is van toxicity.

Wat is een toxische stof?

Eet toxische stof is elke substantie die schadelijk is voor het normaal functioneren van onze lichaamscellen en daarom voor onze gezondheid in het algemeen.

Dagelijks worden we overladen met giftige stoffen. Niet alleen door wat we eten en drinken, maar ook de lucht die we inademen, het water waar we ons mee wassen, en ook waar we mee in contact komen zoals kleding, matras, plastic slippers, en de meeste huidverzorgingspoducten. 

Denk bij eten aan additieven, pesticiden en ook hormoonverstorende stoffen zoals ftalaten die aanwezig kunnen zijn in het plastic waarin wij ons voedsel verpakken. Medicijnen zijn ook een vorm van giftige stof voor ons lichaam.

Dan zijn er nog de interne giftige stoffen die door ons lichaam zelf geproduceerd worden. Denk hierbij aan restproducten die door de stofwisseling geproduceerd worden zoals bijvoorbeeld vrije-radicalen. Vrije radicalen dragen bij aan celschade, vroegtijdige veroudering en verschillende ziekten. 

Gelukkig kan ons lichaam veel gifstoffen elimineren en dit gebeurd o.a. door de huid, ons spijsverteringsstelsel, de nieren en het ademhalingssysteem. Soms zie je dat wanneer iemand een detox-kuur doet hij of zij uitslag krijgt op de huid. Dit is een normale reactie en verdwijnt meestal vanzelf binnen een aantal dagen. De lever speelt een cruciale rol bij het onschadelijk maken van alles wat er via het bloed wordt aangeleverd en het is belangrijk dat de lever goed functioneert.

Niet elke detox is hetzelfde en ik onderschrijf daarom zeker niet elk willekeurig detox-dieet wat er maar te vinden is. Een goed detox-regime bestaat uit vooral biologische voeding, en uit onbewerkte producten; zoals ze in de natuur voorkomen. Het is belangrijk om voldoende te drinken gedurende de dag; zo’n 1,5 tot 2 liter water of kruidenthee. Verder drink je geen koffie, alcohol en tabak is ook uit den boze tijdens de detox-kuur.

Voordelen van een detox.

Wanneer je het lichaam de kans geeft om opgeslagen toxische stoffen af te voeren kan je hele lichaam hier profijt van hebben door verbeterde:

• conditie van haar en huid
• spijsvertering
• afweersysteem, vatbaarheid voor infecties, allergische reacties
• energie niveau
• mentale functies en helderheid van denken
• kwaliteit van slapen
• smaak, waarderen van voedsel en veranderde houding t.o.v. eten en voedsel
• gewichtsbeheersing

Wel is het belangrijk om daarna zo gezond mogelijk te leven en goede voeding te kiezen. 

Je helpt je lichaam enorm met het onschadelijk maken van toxische stoffen wanneer je het de juiste brandstof geeft. 

Krijg jij genoeg vitamine D?

Nu dat de zon weer lekker schijnt kunnen we op een makkelijker manier aan onze vitamine D behoeftes voldoen. Als je dit dan maar op een verstandige manier doet en niet uren achter elkaar gaat liggen ‘bakken’......... 

Vitamine D (de actieve vorm D₃ is waar ik het hier over heb) wordt gevormd in ons lichaam onder invloed van zonlicht. De lever slaat het op en transformeert het naar 25-hydroxyvitamine-D.

Het is echter zo dat onderzoek heeft aangetoond dat er steeds meer mensen een tekort aan vitamine D hebben(http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21846429). 

In dit onderzoek wordt mijns inziens een nogal conservatieve ‘optimale’ grens genomen van ≥ 75 nmol/L (25-hydroxyvitamine-D).

Dr. Robert Heaney heeft jarenlang onderzoek gedaan naar vitamine D en hij komt tot de conclusie dat waardes < 80 nmol/L niet voldoende zijn voor het goed functioneren van verschillende lichaamsfuncties en/of processen. Optimale waarde ligt rond de 120 nmol/L.

(o.a. http://cjasn.asnjournals.org/content/3/5/1535.short)

Vitamine D is natuurlijk belangrijk voor calcium opname en dus voor onze botten, maar wat veel mensen niet weten is dat vitamine D een belangrijke rol speelt bij de correcte werking van elke cel in ons lichaam. De bulk van onze vitamine D behoefte wordt gebruikt als een soort ‘sleutel’ die onze DNA bibliotheek als het ware activeert en vervolgens een signaal afgeeft (op cel niveau). Bij onvoldoende vitamine D wordt er geen signaal afgegeven en dit heeft grote gevolgen voor de werking van ons imuunsysteem.

De gevolgen van een tekort aan vitamine D verhoogd o.a. het risico op ziektes als kanker, diabetes, Parkinson, maar ook hoge bloeddruk en zelfs de jaarlijkse verkoudheid. Verder is er verband aangetoond tussen depressie en lage vitamine D waarden. Ook chronische vermoeidheid wordt in verband gebracht met lage vitamine D waarden.

Voldoende vitamine D bevordert aanzienlijk de juiste werking van het imuunsysteem.  Vitamine D₃ komt ook voor in dierlijk voedsel zoals koud-water vissen en levertraan olie maar de hoeveelheden zijn meestal niet voldoende om een optimaal niveau te bewerkstelligen. 

Suppletie van vitamine D is meestal onvermijdelijk. Zeker gedurende de wintertijd in het noorden van Europa. Er is een behoorlijke variabiliteit per individu voor wat betreft de opname van vitamine D en daardoor heeft de een meer nodig dan de ander om optimale hoeveelheden te verkrijgen. 

Dr. Robert Heaney adviseert 75 IU vit D/kg lichaamsgewicht per dag vanaf geboorte tot aan volwassenheid. Voor een volwassene van 70 kg komt dat neer op 5250 IU. 

Hoe meer gewicht, hoe meer vitamine D nodig is. We kunnen ons beter druk maken over een tekort dan een over te veel vitamine D.

Het zou mooi zijn als de huisarts met enige regelmaat het vitamine D niveau zou testen. Daarmee zou waarschijnlijk veel schade op termijn voorkomen kunnen worden. Het zal nog wel even duren voordat dit als preventie methode toegepast gaat worden. Maar natuurlijk kun je altijd zelf een test laten doen. 

Verzadigde vetten - de grote boosdoeners?

Volgens de gevestigde bronnen wel.  ‘Zo min mogelijk verzadigd vet’ staat er bijvoorbeeld op de website van de Nederlandse Hartstichting. 

In mijn vorige blog schreef ik over het gemanipuleer van de delicate onverzadigde plantaardige oliën in de voedingsindustrie. Zuivere plantaardige olie oxideert makkelijk, oftewel wordt ranzig. Gemanipuleerd zijn ze makkelijk als vet te gebruiken in allerlei voedingsmiddelen, en nog lang houdbaar ook. Denk maar aan de vetten in bijvoorbeeld brood, koek, beschuit, vele smaakmakers, soepen, pizza’s en natuurlijk ook de margarine waar ik al eerder over schreef. Op de verpakking staat vaak ‘plantaardige vet’, ‘plantaardige olie’ of ‘gehydrogeneerd vet’.  De meest gebruikte soort is soja-olie.

Deze gemanipuleerde vetten en oliën zijn schadelijk voor de mens en veroorzaken vrije radicalen in het lichaam die na langdurig gebruik kan leiden tot o.a. verstopte aderen (samen met geraffineerde koolhydraten en suikerconsumptie).  Deze gemanipuleerde vetten bevatten vaak transvetten wat niet altijd op de verpakking wordt vermeld. Overigens komen transvetten ook voor in dierlijke producten maar deze natuurlijke transvetten zijn niet schadelijk voor de gezondheid (American Journal of Clinical Nutrition

http://asn-cdn-remembers.s3.amazonaws.com/d488cd3f794fa9c20f4384126c8dc02e.pdf).

Classificatie van vetten:

Verzadigde vetten zijn triglyceriden waarvan elke beschikbare koolstofmolecuul verzadigd is met zuurstofmoleculen. Dit maakt de vet stabiel en vast van vorm bij kamertemperatuur. Ze komen vooral voor in dierlijke vetten en tropische olie zoals kokosnoot olie. 

Enkelvoudige onverzadigde vetten hebben 1 dubbele binding(scheikundig) en zijn redelijk stabiel. Voorbeelden zijn olijfolie, macadamia noten, hazelnoten, pecannoten, avocado.

Meervoudige onverzadigde vetten hebben meerdere dubbele bindingen(scheikundig), kunnen makkelijk oxideren (ranzig worden) en zijn niet stabiel. De 2 soorten die we het meest in onze voeding vinden zijn de omega-3 en de omega-6 vetten. Ze zijn essentieel omdat ons lichaam deze vetzuren niet kan vervaardigen. Ze komen bijvoorbeeld voor in Braziliaanse noten, sesamzaad, zonnebloempitten, pijnboompitten. 

Verzadigde vetten spelen een belangrijke rol in het lichaam. Maar liefst 50 procent van onze cel membranen bestaan uit verzadigd vet. Dus het zou vreemd zijn als ze louter ongezond zouden zijn. Als we ons beperken tot de verzadigde vetten, dan horen we in elk geval te noemen:

Short Chain Fatty Acids (SCFA); verzadigde vetzuren met korte ketens die bijvoorbeeld in echte boter voorkomen. Deze vetzuren bevorderen de werking van het immuunsysteem en hebben een antibacteriële werking in de darmen.

Medium Chain Fatty Acids (MCFA); verzadigde vetzuren met middellange ketens die bijvoorbeeld in kokosnoot olie veel voorkomt. Deze vetten worden in tegenstelling tot andere vetten direct opgenomen in het bloed en hebben geen gal nodig voor vertering. Ook sporters gebruiken deze soort vet (als MCT olie) omdat ze direct veel energie leveren. Ze worden door de lever omgezet in ketolichamen. Recentelijk kwam ik een heel interessant artikel tegen van een arts waarin staat dat deze MCFA’s als een alternatieve energie bron kunnen dienen bij mensen die bijvoorbeeld aan Alzheimer leiden ( http://www.coconutketones.com/whatifcure.pdf).  Wanneer de hersenen geen glucose tot hun beschikking hebben als brandstof kunnen ze wel gebruik maken van ketolichamen. Op deze manier zouden veel mensen met neurologische aandoeningen profijt kunnen hebben van het dagelijks consumeren van MCFA’s.

Voor haar website ga naar http://www.coconutketones.com/biography.html.

Overigens is het zo dat elke vet die we consumeren altijd een combinatie van soorten vet is. Een voorbeeld van de vet samenstelling van 100 gram gestoomde zalm:  Verzadigd 2 gram, Enkelvoudig onverzadigd 4.7 gram, Meervoudig onverzadigd 3.3 gram, Trans 0 (boek: McCance and Widdowson’s - The composition of Foods).

Voor wat betreft de kwaliteit van dierlijke producten maakt het zeker uit of het biologisch is of niet, wat het dier eet (gras-gevoerde koeien) en dat geldt zowel voor vlees, eieren als zuivelprodukten. 

We hebben dus verschillende soorten vetten nodig in bepaalde hoeveelheden waaronder dus ook verzadigde vetten.  Het lijkt er zelfs op dat bepaalde soorten verzadigd vet zelfs heel goed voor iemand kan zijn zoals blijkt uit het voorbeeld van de MCFA’s. Zeker is het verstandig om zoveel mogelijk de gemanipuleerde vetten te vermijden. 

Hoeveel vet goed of slecht voor je is kan ook niet los gezien worden van bijvoorbeeld hoe actief je bent en verschilt van persoon tot persoon. Maar als je alle verzadigde vetten mijdt, zou je jezelf misschien weleens te kort kunnen doen. 

Is margarine gezond?

Misschien heeft u ook het nieuws gevolgd begin maart waarin de consumentenorganisatie Foodwatch kritiek uitte op het produkt Becel pro-activ-margarine van Unilever (http://foodwatch.nl/misleid/becel_pro_activ/index_nl.html)?

Foodwatch zei “De margarine veroorzaakt mogelijk hart- en vaatziekten” ( http://nos.nl/artikel/347178-stop-verkoop-becel-proactiv.html).  Aan Becel zijn plantsterolen toegevoegd die volgens Unilever het risico op hart- en vaatziekten zouden verkleinen.

Er wordt wel beweerd dat margarine beter is dan boter omdat dit gemaakt is van plantaardige vetten. Margarine is echter een kunstmatig produkt waarbij plantaardige vetten met behulp van een chemisch proces gehard (gehydrogeneerd) worden.

Het kan transvetten bevatten en indien dit aantal boven een bepaalt minimum is dan moet dit ook op de verpakking worden vermeld. Geen vermelding betekent dus niet dat er geen transvetten in zitten.

Olie van planten maken is een delicaat proces en wanneer dit door verhitting en toevoeging van allerlei chemicaliën plaatsvindt, blijft er niets gezonds over van de plantaardige oliën. In het boek ‘Fats that Heal, Fats that Kill’ van Udo Erasmus staat in het stukje ‘Van zaden naar olie naar margarine’ op pagina 106 beschreven dat om olie te maken voor margarine en ‘spreads’ eerst alle eiwitten, alle vezels, 95-99% van de mineralen, 65-100% van de vitaminen en bijna alle lecithine en plantsterolen worden verwijderd. Vervolgens besluiten margarine fabrikanten er dan wat vitamines, plantsterolen of wat dan ook aan toe te voegen. Dit staat tenslotte goed op de verpakking.

Margarine of halvarine zijn dus geen natuurlijke producten maar kunstmatig geproduceerde smeersels waaraan heel veel stoffen worden toegevoegd om het zogenaamd gezonder te maken (bijv. vitamine A). Het maakt dan ook niet uit of je als basis voor de margarine olijven, zonnebloemen, soja, palm, maïs of koolzaad gebruikt.

Boter daarentegen bevat van nature vitamine A (en D) en die ook nog goed worden opgenomen door het lichaam. Maar ja, hoe zit dat dan met die verzadigde vetten in boter versus die onverzadigde in margarine? Daarover in een volgend blog.........

Mijn advies? Gebruik boter, het liefst biologisch en dan ook nog waarbij de koeien gevoerd zijn met gras.